Wielokulturowy wymiar prawa humanitarnego.

Wielokulturowość � to często dziś spotykane pojęcie używane jest dla określenia oczywistego faktu: oto istnieją na świecie różne kultury, języki i obyczaje, a szybko rozwijający się system komunikowania ułatwia nawiązywanie kontaktów między ludźmi oddalonymi nieraz od siebie o tysiące kilometrów.

Podejście wielokulturowe (zwane też interkulturowym) oznacza po prostu, że liczą się rozmaite wartości kultury, także te odmienne od uznawanych przez nas, i że we wszelkich działaniach z zakresu upowszechniania (również idei czerwonokrzyskiej) powinniśmy używać właściwego języka, zrozumiałego dla ludzi, do których się zwracamy.
Na polu działalności humanitarnej ma to szczególne znaczenie. Międzynarodowe prawo humanitarne (MPH) w dzisiejszym kształcie wynika bowiem ze skodyfikowania pewnych bardzo starych tradycji, zasad i obyczajów, które wyrażały normy obowiązujące w różnych kulturach i religiach. Kodyfikacja ta jednak została dokonana w stosunkowo wąskim kręgu kulturowym europejskiego �zachodniego� społeczeństwa drugiej połowy XIX wieku.
Nawet późniejszy rozwój MPH, przynajmniej do roku 1949 (tj. ustanowienia konwencji genewskich o ochronie ofiar wojny) dokonywał się nadal w tych samych ramach. Powiązanie MPH z oryginalnymi zwyczajami i źródłami tradycji jest dziś mało widoczne, zwłaszcza w tych kulturach, do których docierało ono zawsze  �z zewnątrz�. A to w efekcie prowadzić może do skrajnych reakcji, takich jak odrzucenie  �obcych wartości�.

Warto zatem  pamiętać, że międzynarodowe prawo humanitarne opiera się na uniwersalnych normach i wartościach, które znaleźć można we wszystkich religiach i wszystkich kulturach wywodzących się z głębi dziejów ludzkości. Trzeba te korzenie odnaleźć i pokazać, że owe wartości trwają nadal.

Doświadczenia Międzynarodowego Komitetu Czerwonego Krzyża (MKCK) wynikające z działań prowadzonych na przełomie lat siedemdziesiątych i osiemdziesiątych w krajach południowej Afryki oraz Ameryki Środkowej potwierdzają, że każde przesłanie � aby mogło stać się zrozumiałym i akceptowanym � musi być dostosowane do pojęć miejscowego społeczeństwa. Całego społeczeństwa, a nie tylko jego elit intelektualnych wykształconych często na �zachodnich� uniwersytetach. Oznacza to, że należy brać pod uwagę np. afrykańską tradycję ustną czy muzyczne gusty ludności południowoamerykańskiej.

Przez minionych dwadzieścia lat lista takich działań, uwzględniających wzory kulturowe różnych społeczności, bardzo się poszerzyła.

Na przykład:

- w Zambii piosenki czerwonokrzyskie oparte o popularne melodie ludowe;
- w Salwadorze i Peru teatrzyki lalkowe;
- dramaty sceniczne napisane i wystawiane przez uchodźców w Tajlandii;
- komiksy wydawane w wielu krajach;
- w Afganistanie radiowe �opery mydlane� bazujące na miejscowych legendach;
- w Burundi ukazywanie zasad postępowania w oparciu o przysłowia ludowe;
- w Egipcie kalendarze wykonane przez miejscowych artystów opatrzone  fragmentami Koranu;
- w krajach kaukaskich ilustrowane kalendarze z cytatami autorów narodowych i wiele, wiele innych.

Wspólnym motywem tych wszystkich przedsięwzięć jest podkreślenie wartości humanitarnych zawartych w lokalnej kulturze oraz korzystanie ze środków przekazu bliskich zainteresowanym odbiorcom.

     Innymi słowy chodzi o możliwie jak najbliższe dotarcie do wzorów kulturowych tych ludzi. Gdy trafiamy do ich wyobraźni, odwołujemy się do ich przysłów, nasze przesłanie staje się o wiele bardziej wiarygodne. Gdy korzystamy z lokalnej tradycji czy z pomocy miejscowych przywódców religijnych, którzy mówić będą o wartościach humanitarnych � efekt będzie podobny: przesłanie stanie się wiarygodne i możliwe do zaakceptowania.