Znak obrony Cywilnej - logo
szkolenie OC banner

Aktualności

  • Nowa książka Fr. Krynojewskiego "Obrona cywilna Rzeczpospolitej Polskiej" czytaj więcej
  • Szef OC Kraju – ignorancja czy niekompetencja Przegląd obrony cywilnej nr 07/2012 czytaj więcej
  • Zakłady zwiększonego i dużego ryzyka a rola Państwowej Straży Pożarnej - K. Skowera - artyk... czytaj więcej

PODSUMOWANIE

Przedstawione w poprzednich rozdziałach systemy cywilnego planowania Kryzysowego wybranych państw NATO i państw współpracujących zostały dostosowane do rzeczywistych i prawdopodobnych zagrożeń wewnętrznych i zewnętrznych państw oraz do planowanego przez państwa udziału w międzynarodowych operacjach ratowniczych pomocowych i humanitarnych.

1. Charakterystyczne jest silne umocowanie prawne opisywanych systemów (USA, Kanada, Hiszpania,
    Szwecja ) zwłaszcza, precyzyjnie i szczegółowo opisano systemy wspomagające szczególnych działań
    (USA, Kanada, Hiszpania). W obowiązującym prawie znajdują się kryteria, które muszą być
    wypełnione aby możliwe było wprowadzenie stanu  wyjątkowego, procedury obowiązujące przy jego
    ogłaszaniu, wymienione szczególne prawa, obowiązki i ograniczenia z tego stanu wynikające. Akty
    prawne precyzyjnie przypisują obszary odpowiedzialności poszczególnym poziomom administracji w
    zakresie odpowiedzialności terytorialnej (USA, Kanada, Szwecja) oraz resortom i agencjom
    centralnym w ramach odpowiedzialności funkcjonalnej.

2. Wspólną cecha wszystkich zaprezentowanych systemów Cywilnego planowania Kryzysowego, jest
    powołanie specjalnego centralnego organu administracji pełniącego funkcję koordynatora
    przedsięwzięć  planowania, współdziałania,  przygotowania niezbędnych planów operacyjnych:
    Federalna Agencja Zarządzania Kryzysowego FEMA(USA),  Kanadyjska Gotowość na Wypadek
    zagrożeń (Kanada), Komitet ds. Cywilnego planowania Kryzysowego (Hiszpania), Szwedzka Agencja
    Cywilnego Planowania Kryzysowego (OCB Szwecja). Taka organizacja systemów w sposób
    jednoznaczny wskazuje koordynatora przedsięwzięć na szczeblu centralnym, który jest jednocześnie
    elementem współpracy w układzie pionowym � z różnymi poziomami administracji

3. Wszystkie systemy mocno akcentują rolę współpracy cywilno � wojskowej, traktując siły zbrojne jako
    bardzo istotny element systemu zwłaszcza na etapie reagowania. Podkreśla się możliwość
    podejmowania decyzji o życiu wojska do działań na szczeblu niższym niż centralny (USA � stan,
    Szwecja � region obrony, hrabstwo). O ważności sił zbrojnych w realizowaniu zadań zarządzania
    kryzysowego świadczy fakt tworzenia specjalnych jednostek wojskowych, do prowadzenia operacji
    ratowniczych i humanitarnych (Kanada � DART), jak również całego rodzaju sił zbrojnych
    przygotowanego m.in. do podejmowania działań w warunkach zagrożeń wewnętrznych (USA �
    Gwardia Narodowa).  Szczególnie interesującym ( i zapewne przynoszącym znakomite wyniki w
    praktycznym działaniu) rozwiązaniem jest przyjęta w Szwecji zasada wspólnego rozmieszczania władz
    cywilnych i wojskowych w okresie podwyższonej gotowości w tym samym centrum dowodzenia
    operacyjnego ( na wyższym i niższym szczeblu regionalnym oraz na poziomie krajowym, natomiast
    na szczeblu lokalnym wyznaczany jest jeden dowódca wojskowy do współpracy z
    samorządami). Takie rozwiązanie zapewnia sprawny obieg informacji ( skraca czas przepływu
    informacji i zmniejsza ryzyko przekłamań w treści), umożliwia wspólną analizę sytuacji i wspólne
    wypracowanie decyzji.

4. W zakresie reagowanie powtarzającą się zasadą jest podejmowanie działań na możliwie najniższym
    szczeblu administracji  zdolnym poradzić sobie z zagrożeniem i przenoszeniem reagowania na wyższy
    poziom na wniosek lub w sytuacji nie radzenia sobie z zagrożeniem (USA, Kanada, Hiszpania,
    Szwecja). Takie rozwiązania ( choć wydają się wprost oczywiste) pozwalają na racjonalne ( z punktu
    wykorzystania zasobów) radzenie sobie z zagrożeniami.

5. W zakresie funkcjonalnym podkreśla się wielofazowe podejście do zagadnień zarządzania
    kryzysowego / cywilnego planowania kryzysowego. Klasyczny ( amerykański ) model zarządzania
    uwzględnia cztery fazy:
    - Zapobieganie
    - Przygotowanie
    - Reagowanie
    - Odbudowa.

Właściwe przygotowanie każdej z tych faz daje gwarancję:
    - zmniejszenia prawdopodobieństwa zaistnienia zagrożenia ( zapobieganie),
    - zmniejszenia strat, zniszczeń i szkód w razie zaistnienia zagrożenia oraz optymalnie niewysokie
        koszty prowadzenia działań reagowania (właściwie wykonane przedsięwzięcia przygotowania i
        reagowania)
    - oraz poniesienia relatywnie niższych kosztów podczas usuwania skutków zagrożenia i przywracania
        stanu sprzed wypadku, katastrofy, kryzysu (odbudowa).

Przenosząc na Polski grunt przedstawione wyżej rozwiązania, można mówić o tworzeniu systemu kompleksowego zarządzania kryzysowego (cywilnego planowania kryzysowego).
System taki powinien obejmować:
1) nowoczesne, przystające do występujących w państwach sojuszniczych rozwiązania prawne ( w
    sposób jasny określające obszary odpowiedzialności, kompetencje określonych poziomów
    administracji, zadania i cele systemu);

2) wszystkie rodzaje zagrożeń : naturalne, technologiczne ( cywilizacyjne), wojenne;

3) wszystkie poziomy zarządzania ( związane ze szczeblami administracji) sektor publiczny i prywatny, a
    także każdego obywatela,

4) cztery fazy zarządzania kryzysowego: zapobieganie, przygotowanie, reagowanie, odbudowę. Fazy te
    stanowią naturalny i obiektywnie występujący cykl zarządzania kryzysowego;

5) współdziałanie cywilno � wojskowe na wszystkich szczeblach ( poziomach) administracyjnych, z
    możliwością podejmowania tego współdziałania na poziomach lokalnych ( gmina, powiat,
    województwo). Celowym wydaje się również przyjęcie rozwiązania szwedzkiego, polegającego na
    wspólnym rozwijaniu centrów operacyjnych i wspólnej na nich pracy

6) wykorzystanie wszystkich dostępnych zasobów ( sił i środków) przydatnych dla realizacji celu
    zarówno będących w gestii  administracji rządowej i samorządowej, sektora prywatnego i publicznego,
    ochotników i ogół ludności,

7) hierarchiczne podejmowanie reagowania tzn. na możliwie najniższym poziomie zarządzania, który jest
    w stanie poradzić sobie z zagrożeniem

8. wskazanie na każdym poziomie zarządzania instytucji ( agencji, organu), która zajmowałaby się
    problematyką organizowania  i doskonalenia systemu koordynowania całości przedsięwzięć
    związanych z zapobieganiem i przygotowaniem, a także uczestniczeniem w reagowaniu i odbudowie,
    organ ten powinien podlegać bezpośrednio szefowi administracji określonego szczebla i działać na
    zasadzie równości i partnerstwa z innymi organami zarządzania danego szczebla.

Szybki kontakt

40-018 Katowice
ul. Graniczna 57
tel (032) 749 60 89

zobacz więcej

Formularz kontaktowy