Szwecja

Ludność 8,8mln
Powierzchnia 449,96 tys. km kwadr.

Członkostwo w organizacjach międzynarodowych: ONZ, Rada Europy, Rada Partnerstwa Euro � Atlantyckiego (EAPC), Organizacja Bezpieczeństwa i Współpracy Europejskiej (OSCE), Unia Europejska, Unia Zachodnioeuropejska (obserwator)

Władze regionalne zorganizowane są w 24 hrabstwach. Każde Hrabstwo posiada zarząd ( radę administracyjną) podlegającą bezpośrednio rządowi. Na szczeblu lokalnym funkcjonuje 288 jednostek samorządowych, które są kierowane przez zarządy pełniące władzę wykonawczą.

Szwedzka koncepcja �obrony totalnej� zmierza do połączenia obrony militarnej ( wojskowej z niewojskową (obywatelską) Ostatnia rezolucja o Obronie Totalnej określa nowe potrzeby w osiąganiu zdolności do krótkotrwałej i długotrwałej adaptacji w razie zmian sytuacji bezpieczeństwa, a także konieczność nowego sprecyzowania � szerszej � definicji bezpieczeństwa, obejmującej poważne zagrożenia występujące w okresie pokoju oraz wzmożenia wysiłków przygotowujących do udziału w międzynarodowych operacjach pokojowych i humanitarnych.

Cele i zadania Cywilnego Planowania Kryzysowego :
    - Ochrona ludności, zapewnienie podstawowego zaopatrzenia oraz najważniejszych usług publicznych
        a także wspieranie  możliwości sił zbrojnych w razie aktu przeciwko Szwecji lub wojny w jej
        sąsiedztwie
    - Zapewnienie możliwości realizacji międzynarodowych operacji pokojowych i humanitarnych
    - Wzmocnienie ogólnej zdolności radzenia sobie z poważnymi zagrożeniami występującymi w okresie
        pokoju

Nowe poszerzone międzynarodowe zadania szwedzkiego Cywilnego Planowania Kryzysowego, oznaczają konieczność zwiększenia zdolności do radzenia sobie z różnorodnymi sytuacjami, poczynając od stosowania środków budowy międzynarodowego zaufania po koordynację zarządzania złożonym kryzysem. Dlatego planowanie cywilne na wypadek zagrożeń musi być zdolne do zapewnienia, skoordynowania i udostępnienia wszelkich środków i zasobów oprócz tych jakimi dysponują tradycyjne służby ratownicze.
Tak zwana �zasada odpowiedzialności� zakłada, że władza odpowiedzialna za sprawowanie funkcji publicznych w czasie pokoju jest odpowiedzialna za te funkcje również w czasie kryzysów i wojen.

Struktura organizacyjna Cywilnego Planowania Kryzysowego
Zdecentralizowany system Cywilnego Planowania Kryzysowego w Szwecji ma dwa wymiary: pierwsze to rozłożenie obowiązków w tym zakresie między różne szczeble władzy: centrum, wyższy regionalny, niższy regionalny oraz lokalny. Drugi tworzy około 20 agencji � realizujących zadania funkcjonalne�. Agencje te reprezentują sektory uznawane za ważne dla ciągłości funkcjonowania społeczeństwa.

Odpowiedzialność jest więc dwuwymiarowa:
1. Odpowiedzialność terytorialna, ponoszona na wszystkich szczeblach ( krajowym, wyższym
    regionalnym, niższym regionalnym i samorządowym). Działania Cywilnego Planowania Kryzysowego
    muszą być koordynowane w ramach każdego szczebla wraz z obroną militarną. Ta pionowa struktura
    jest realizowana przez Szwedzką Agencję Cywilnego Planowania Kryzysowego (OCB) � na szczeblu
    krajowym, dyrektorów regionów obrony cywilnej (niewojskowej) � na szczeblu wyższym
    regionalnym, zarządy hrabstw � na szczeblu niższym regionalnym oraz zarządy samorządów � na
    szczeblu  lokalnym.
2. Odpowiedzialność funkcjonalna która zakłada, że władza mająca obowiązek realizacji określonej
    funkcji ( np. działań ratowniczych lub pomocy medycznej) kieruje i koordynuje planowanie realizacji
    tej funkcji na wszystkich szczeblach ( struktura pozioma).

Ponadto szwedzka Agencja Cywilnego Planowania Kryzysowego ma obowiązek ogólnej koordynacji cywilnego planowania na sytuację zagrożeń.

Ministerstwo Obrony jest odpowiedzialne za wszystkie cywilne i wojskowe działania obronne. Składa się z trzech departamentów:
    - spraw cywilnych,
    - spraw wojskowych,
    - bezpieczeństwa i spraw międzynarodowych.

Szczebel wyższy regionalny tworzy trzech dyrektorów regionów obrony cywilnej ( niewojskowej), którzy odpowiedzialni są bezpośrednio pod rządem. W okresie pokoju główną funkcją dyrektora regionu obrony cywilnej ( niewojskowej) jest planowanie cywilne na wypadek zagrożeń. W okresie wojny ci �cywilni dowódcy� koordynują działania Cywilnego Planowania Kryzysowego w regionach obrony cywilnej ( niewojskowej) wspólnie z dowódcami wojskowymi.
Na niższym szczeblu regionalnym występuje około 100 organów administracji centralnej. Wiele z nich w sytuacji kryzysowej realizuje specjalne zadania określone przez rząd. W 1986 r. Utworzono Szwedzką Agencję Cywilnego Planowania Kryzysowego (OCB) w celu koordynacji planowania cywilnego na wypadek zagrożeń.
Na szczeblu lokalnym istnieje 288 jednostek samorządowych. Samorządy zapewniają szeroki zakres usług takich jak budownictwo mieszkaniowe, drogi, kanalizację i zaopatrzenie w wodę, szkolnictwo podstawowe, opiekę nad dziećmi i osobami w podeszłym wieku itd. Mają one także prawo do nakładania podatków dochodowych. Zarząd samorządu jest najwyższą władzą w zakresie Cywilnego Planowania Kryzysowego na szczeblu lokalnym.
Szwedzka Agencja Cywilnego Planowania Kryzysowego (OCB) jest centralną władzą administracyjną kierującą ( i koordynującą) działaniami tego planowania. Jej najważniejszym zadaniem jest inspirowanie i wspieranie innych agencji w ich działaniach w zakresie  Cywilnego Planowania Kryzysowego.

Współpraca cywilno � wojskowa
Obrona cywilna ( niewojskowa) i wojskowa ściśle ze sobą współdziałają zgodnie ze szwedzką koncepcją obrony totalnej. Współpraca cywilno � wojskowa podejmowana jest na wszystkich szczeblach administracji i obejmuje zagadnienia dotyczące planowania, szkolenia i ćwiczeń. Dowództwa wojskowe i cywilne organy zarządzania są razem rozmieszczone w sytuacjach kryzysowych. Ułatwia to ścisłą współpracę i wzajemną wymianę informacji. Na szczeblu krajowym Szwedzka Agencja Cywilnego Planowania Kryzysowego (OCB) i Kwatera Główna Szwedzkich Sił Zbrojnych koordynują działania cywilno � wojskowe. Planowanie długookresowe, przedsięwzięcia międzynarodowe oraz wspólne sprawozdania dla rządu to najbardziej powszechne obszary współpracy cywilno � wojskowej. Na szczeblu regionalnym główne obszary współpracy to planowanie działań na czas sytuacji kryzysowych w regionie oraz prowadzenie szkoleń i ćwiczeń na szczeblu lokalnym. Zarówno na szczeblu regionalnym jak i lokalnym organizacje cywilne i wojskowe przedstawiają wyniki procesu planistycznego w dokumencie Wspólne zasady Kierunkowe, którego celem jest dostarczenie wytycznych dla szczebli regionalnych i lokalnego. W okresie podwyższonej gotowości współpraca obejmuje także wspólne rozmieszczenie władz. Na wyższym szczeblu regionalnym, dyrektorzy regionów obrony cywilnej (niewojskowej) oraz dowódcy połączonych dowództw rozmieszczani są w tym samym centrum dowodzenia operacyjnego. Na niższym szczeblu regionalnym zarząd hrabstwa ma grupę operacyjną rozmieszczaną razem z dowództwem taktycznym, po to by zapewnić współpracę we wszystkich ważnych obszarach. Na szczeblu lokalnym główny doradca wojskowy wyznacza jednego dowódcę jednostki wojskowej do współpracy z samorządami.
W Szwecji działa szereg ochotniczych organizacji obronnych zarówno w zakresie działań cywilnych jak i wojskowych na przykład Gwardia Narodowa i Liga Obrony Cywilnej. Organizacje te, to niezależne politycznie stowarzyszenia o celach niedochodowych. We współpracy z odpowiednimi władzami informują, rekrutują i szkolą ochotników na potrzeby sytuacji kryzysowych i na wypadek wojny.

Podstawy prawne.
Szwedzka Konstytucja z 1975 r. stanowi, że parlament � Riksdag- jest najwyższym przedstawicielem narodu. Riksdag uchwala ustawy określa podatki i wydatki państwa oraz nadzoruje i kontroluje rząd i jego agencje. Kontroluje władze i administrację w kraju. W większości przypadków decyzje parlamentu podejmowane są, zgodnie z projektami ustaw opracowanymi przez rząd. Projekty ustaw są wstępnie rozpatrywane przez stałe komisje parlamentarne. Na przykład kwestie obronności rozpatruje Stała Komisja parlamentarna do spraw Obrony. Komisja ta przygotowuje wszystkie sprawy dotyczące obronności do decyzji parlamentu. Rząd kieruje krajem i odpowiada za zarządzanie sprawami kraju. Odpowiada przed parlamentem, któremu przedstawia projekty ustaw do rozpatrzenia. Rząd wraz z parlamentem podejmują decyzje w sprawach polityki zagranicznej. W przypadku wojny lub zagrożenia wojną, parlament jest zastępowany przez Przedstawicielstwo Wojenne. Przedstawicielstwo Wojenne jest mianowane przez parlament, w jego skład wchodzi 50 specjalnie wybranych członków parlamentu. W czasie wojny lub zagrożenia wojną również zadania rządu mogą być przekazywane podległym władzom, takim jak dyrektorzy regionów obrony cywilnej ( niewojskowej) lub zarządom hrabstw. Ustawa o podwyższonej gotowości kryzysowej (1992:1403) oraz rozporządzenie o gotowości kryzysowej (1993:242) określają sposoby ponoszenia cywilnej gotowości w sytuacjach zagrożenia. Główne zalety rozwiązań przyjętych w systemach cywilnego planowania kryzysowego ich przydatności dla Polski.